Auto van de zaak of privé? Zo pakt de bijtelling uit

Een auto op de zaak zetten klinkt aantrekkelijk: alle kosten aftrekbaar, btw terugvragen. Maar daar staat een bijtelling tegenover die flink kan oplopen — plus een btw-correctie die veel ondernemers over het hoofd zien. In dit artikel reken ik voor wat het echt kost, en wanneer je auto beter privé kan blijven.

Let op: het zijn twee aparte regelingen

Het belangrijkste om te snappen voordat we beginnen: een auto raakt twee verschillende belastingen — de inkomstenbelasting en de btw. Je maakt voor allebei een aparte keuze, en die hoeven niet gelijk te zijn. Dat levert vier mogelijke combinaties op:

Die twee staan volledig los van elkaar — en dat is het punt dat het vaakst wordt gemist.

Hieronder behandel ik ze daarom apart.

Eerst dit: hoort de auto bij je onderneming?

Voordat je aan bijtelling toekomt, is er een eerdere vraag: mag je de auto überhaupt zelf indelen? Voor de inkomstenbelasting hangt dat af van je gebruik:

• Meer dan 90% zakelijk: de auto hoort verplicht bij je onderneming.
• Meer dan 90% privé: de auto hoort verplicht bij je privévermogen.
• Daartussenin: je mag zelf kiezen. Dit heet keuzevermogen.

De meeste ZZP'ers zitten in die middelste categorie. Die keuze maak je bij aanschaf. Later wisselen kan wel, maar het is lastig: je moet er een goede reden voor hebben, en het overbrengen naar privé kan een afrekening over de meerwaarde betekenen. Denk er dus vooraf goed over na.

Voor de btw geldt een andere maatstaf: daar draait het om de vraag of je de auto voor je onderneming gebruikt. Gebruik je hem deels zakelijk, dan mag je hem voor de btw als ondernemingsvermogen aanmerken en de btw op de kosten aftrekken — ongeacht wat je voor de inkomstenbelasting hebt gekozen.

DEEL 1 — Inkomstenbelasting: de bijtelling

Staat je auto op de zaak en rijd je er ook privé mee, dan telt de Belastingdienst een bedrag bij je winst op. Dat is de bijtelling: 22% van de cataloguswaarde per jaar.

Let op welk bedrag je pakt. Het gaat om de cataloguswaarde inclusief btw en bpm — de oorspronkelijke nieuwprijs, niet wat jij ervoor betaald hebt. Ook bij een tweedehands auto van tien jaar oud reken je met de nieuwprijs van destijds.

Weet je die niet? Je vindt hem op de website van de RDW onder het kopje "fiscaal", door het kenteken in te voeren.

Rekenvoorbeeld: wat kost het je?

Stel: een benzineauto uit 2024 met een cataloguswaardeBegripDe oorspronkelijke nieuwprijs van de auto inclusief btw en bpm — niet wat jij ervoor betaald hebt. Ook bij een tweedehands auto reken je hiermee. van €45.000.

• Bijtelling: 22% × €45.000 = €9.900 per jaar
• Dat bedrag komt bovenop je winst
• Bij ongeveer 37% belasting kost dat je zo'n €3.660 per jaar

Daar staat tegenover dat je alle autokosten van de winst mag aftrekken: afschrijving, brandstof, verzekering, onderhoud, wegenbelasting — net als je andere zakelijke kosten. Of het gunstig uitpakt, hangt af van hoeveel je die auto zakelijk gebruikt.

De bijtelling kan nooit hoger zijn dan je autokosten

Dit is een regel die veel ondernemers niet kennen, en die geld kan schelen. De bijtelling is gemaximeerd op de werkelijke autokosten die je dat jaar ten laste van je winst hebt gebracht.

Kost die auto van €45.000 je in een bepaald jaar nog maar €4.000 aan afschrijving, brandstof, verzekering en onderhoud samen, dan is je bijtelling dat jaar ook €4.000 — niet €9.900. De Hoge Raad heeft dat in 2023 bevestigd.

Onder de 500 privékilometers: geen bijtelling

Gebruik je de auto op jaarbasis voor niet meer dan 500 kilometer privé, dan vervalt de bijtelling volledig. Nul.

Maar: je moet het wél kunnen bewijzen. De bewijslast ligt bij jou, en de Belastingdienst is streng. In de praktijk betekent dat een sluitende rittenregistratieBegripEen sluitende administratie van al je ritten, met datum, kilometerstand, adressen en of de rit zakelijk of privé was., vanaf 1 januari bijgehouden.

500 kilometer per jaar is weinig — nog geen 10 kilometer per week. Eén weekendje weg en je zit eroverheen. Voor de meeste ondernemers is dit geen realistische route, tenzij ze daarnaast een privéauto hebben.

Let op dat het om privékilometers gaat: woon-werkritten tellen voor de inkomstenbelasting niet mee. Waarom dat voor de btw juist anders ligt, lees je verderop.

Wat moet er in een rittenregistratie staan?

De eisen zijn wettelijk vastgelegd. Per rit noteer je:

• de datum
• de begin- en eindstand van de kilometerteller
• het beginadres en het eindadres
• de gereden route, als die afwijkt van de gebruikelijke
• het karakter van de rit (zakelijk of privé)

Daarnaast leg je merk, type en kenteken vast, plus de periode waarin de auto je ter beschikking stond.

Er zijn apps die dit automatisch bijhouden via een kastje in de auto. Dat werkt in de praktijk beter dan handmatig — één vergeten rit maakt je registratie al niet meer sluitend.

DEEL 2 — Btw: de correctie van 2,7%

Heb je de auto voor de btw als ondernemingsvermogen aangemerkt, dan trek je de btw op je autokosten af. Daar staat een correctie tegenover voor het privégebruik — en die wordt vaak vergeten.

Je trekt het hele jaar door de btw op je autokosten af. Aan het eind van het jaar corrigeer je dat met 2,7% van de cataloguswaarde. Bij €45.000 is dat €1.215 die je in de laatste btw-aangifte van het jaar afdraagt.

Heb je de auto zonder btw gekocht — bijvoorbeeld onder de margeregeling — dan geldt een verlaagd forfait van 1,5%.

Het btw-plafond dat niemand kent

Het forfait van 2,7% kan in sommige jaren hoger uitpakken dan de btw die je dat jaar hebt afgetrokken. Dat komt doordat in dat percentage ook afschrijving zit, terwijl je de btw op de aanschaf in één keer hebt teruggevraagd.

Daarom geldt een maximum: in de eerste vijf jaar na aanschaf is de correctie nooit hoger dan de btw die je dat jaar hebt afgetrokken, plus een vijfde deel van de btw over de aanschafprijs.

Kun je onder de 2,7% uitkomen?

Ja. Het forfait is een goedkeuring voor ondernemers die niet bijhouden hoeveel ze privé rijden — het is een praktische afspraak, geen verplichting. Houd je je privékilometers wél bij, dan mag je de correctie op je werkelijke privégebruik baseren.

Is dat aantoonbaar lager dan wat 2,7% impliceert, dan kun je teruggaaf vragen van het te veel betaalde bedrag. In de praktijk vraagt dat om een sluitende kilometeradministratie — dezelfde die je voor de bijtelling nodig hebt.

Het verschil dat het vaakst misgaat: woon-werkverkeer

Hier gaat het vaak mis, en het is het meest contra-intuïtieve onderdeel van deze hele regeling.

Voor de inkomstenbelasting is woon-werkverkeer zakelijk. Die kilometers tellen niet mee als privé.

Voor de btw is woon-werkverkeer privé. Diezelfde ritten tellen daar wél mee.

DEEL 3 — Of houd je auto gewoon privé

Voor veel ZZP'ers is dit de eenvoudigste én voordeligste optie. Je houdt de auto privé en declareert je zakelijke kilometers bij je onderneming tegen €0,25 per kilometer (2026).

Dat bedrag is een vast forfait. Het maakt niet uit wat je auto werkelijk kost — of je nu in een tweedehands Polo rijdt of in een nieuwe Audi, je trekt hetzelfde bedrag af.

Dat bedrag dekt alles: brandstof, verzekering, onderhoud en afschrijving. Je kunt die kosten dus niet daarnaast nog eens opvoeren. Wat je ervoor terugkrijgt:

• Geen bijtelling
• Voor de btw geldt een aparte afweging (zie hieronder)
• Geen volledige rittenregistratie — je legt alleen je zakelijke ritten vast (datum, adressen, doel), niet je privéritten
• Geen belaste winst bij verkoop

Wat je inlevert: de autokosten zelf kun je niet aftrekken — die zitten in de €0,25 verwerkt. Voor woon-werkverkeer mag je overigens gewoon dezelfde €0,25 rekenen; dat telt als zakelijk.

Rekenvoorbeeld: zaak versus privé

Neem dezelfde auto van €45.000. De ondernemer rijdt 10.000 zakelijke kilometers per jaar en heeft €7.000 aan werkelijke autokosten (afschrijving, brandstof, verzekering, onderhoud).

In dit voorbeeld valt de bijtelling samen met de kosten, dus per saldo levert de auto op de zaak niets op voor de inkomstenbelasting — terwijl privé houden €2.500 aftrek geeft. Daar komt bij dat je op de zaak ook nog €1.215 aan btw-correctie afdraagt.

Rijd je veel meer privékilometers, of is je auto goedkoper (lagere cataloguswaarde, dus lagere bijtelling), dan kantelt het de andere kant op en wordt de auto van de zaak juist aantrekkelijker. Daarom een vergelijking van de kenmerken:

Voor de inkomstenbelasting

Voor de btw

Bij deze auto — duur, met een hoge cataloguswaarde — weegt de bijtelling zwaar. Rijd je er bovendien weinig privékilometers mee, dan is privé houden waarschijnlijk gunstiger. Bij een goedkopere auto, of als je juist veel privé rijdt, kantelt het naar de zaak.

De tabel laat zien welke posten meespelen, maar de uitkomst hangt af van je winst, je tarief en je werkelijke kosten. Reken het door voor je eigen situatie.

Kort samengevat

• Bijtelling: 22% van de cataloguswaarde inclusief btw en bpm.
• De bijtelling is nooit hoger dan je werkelijke autokosten.
• Daarnaast een btw-correctie van 2,7% in je laatste aangifte van het jaar.
• Woon-werkverkeer is zakelijk voor de IB, maar privé voor de btw.
• Onder de 500 privékilometers vervalt de bijtelling — mits je het kunt bewijzen.
• Een rittenregistratie moet per rit datum, kilometerstand, adressen en karakter bevatten.
• De btw-correctie is in de eerste 5 jaar gemaximeerd; bij aantoonbaar laag privégebruik mag je op werkelijk gebruik afrekenen.
• Bij gemengd gebruik mag je zelf kiezen of de auto zakelijk of privé is. Achteraf wisselen kan, maar is lastig.
• Die keuze maak je apart voor de IB en voor de btw: privé voor de inkomstenbelasting én zakelijk voor de btw kan prima.
• Privé houden levert €0,25 per zakelijke kilometer aftrek op, zonder bijtelling en zonder belaste winst bij verkoop.
• De btw op autokosten mag je terugvorderen voor zover je zakelijk rijdt — ook bij een privéauto. Voor de btw zakelijk = correctie via het forfait van 2,7%, voor de btw privé = correctie op je werkelijke privégebruik.
• Er is geen standaardantwoord: laat beide scenario's doorrekenen voordat je een auto koopt.

Dit artikel is bijgewerkt in augustus 2026 en gaat uit van een benzineauto die na 2016 voor het eerst is toegelaten. Voor elektrische auto's, youngtimers (ouder dan 15 jaar) en auto's gekocht onder de margeregeling gelden afwijkende percentages. Ook de kilometervergoeding kan jaarlijks wijzigen. Vraag bij twijfel advies.